Per 31 mei 2010 is het project Ambtenaar voor de Toekomst gestopt. De project doelstellingen zijn gehaald en het nieuwe werken staat definitief op de kaart binnen de overheid. Door het projectteam is een visie ontwikkeld op het Nieuwe Werken bij de Rijksoverheid. Via conferenties, workshops, presentaties en sociale media hebben veel ambtenaren kennis gemaakt met het nieuwe werken. Het begrip ‘het Nieuwe Werken’ is inmiddels gemeengoed geworden bij het Rijk. Ook realiseerde het team samen met diverse partners de Werkplek van de Toekomst op de 29e etage in de Hoftoren in Den Haag. Veel programma’s en directies gaan nu aan de slag met:

• Het nieuwe werken onderdeel maken van het beleid
• Het nieuwe werken opnemen in nieuwbouwplannen, bijvoorbeeld voor het nieuwe pand van Binnenlandse Zaken/Justitie en Voedsel en Waren Autoriteit
• Het (gedeeltelijk) openstellen van overheidsgebouwen om fysiek makkelijker samen te werken en ambtenaren zo te faciliteren in samenwerkings- en ontmoetingsplekken in het hele land.
• Het starten van kleinschalige pilots en experimenten rondom HNW en web 2.0.
• Ambtenaren meer digitale vaardigheden aanleren zodat zij (op afstand) samen kunnen werken (intern en extern) en begrijpen hoe de samenleving 2.0 zich ontwikkelt.

Een aantal activiteiten van AvdT wordt voortgezet binnen het DG Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk (OBR) van Binnenlandse Zaken. Daarnaast breidt de scope zich uit: de Vereniging voor Gemeentesecretarissen (VGS) zet het project Ambtenaar voor de Toekomst voort en gaat aan de slag met het Nieuwe Werken bij gemeenten. Contactpersoon hiervoor is Aik van Eemeren (Aik.vanEemeren@VNG.nl). Vanaf juni gaat een aantal teamleden van AvdT verder met het Nieuwe Werken vanuit andere posities. Hieronder een overzicht:

Anthon Klapwijk is nu projectleider ‘het Nieuwe Werken’ bij de directie Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk bij DG-OBR (Ministerie van BZK). Hij neemt ook deel aan een rijksbreed project waarin alle visies en aanpakken binnen de Rijksdienst integraal worden aangepakt.
Email: Anthon.Klapwijk@minbzk.nl, Twitter: @anthonklapwijk LinkedIn: Anthon Klapwijk

Jelma Miedema is aan de slag gegaan bij Bhuro. Vandaaruit zal zij werken aan het Nieuwe Werken in de nieuwbouw van Binnenlandse Zaken en Justitie.
E-mail: Jelma.Miedema@minbzk.nl, Twitter: @jelmam LinkedIn: Jelma Miedema

Anita Smit is rijkstrainee bij het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Zij versterkt momenteel de Projectdirectie Nieuwe Huisvesting V&W en VROM.
E-mail: anita.smit@minvenw.nl, Twitter: @attapit Linkedin: Anita Smit

Marloes Pomp en Kim Spinder hebben een visie op één overheid en werken graag voor alle lagen van de overheid waar momenteel binnen de huidige structuren geen ruimte voor is. Zij gaan daarom geheel volgens het nieuwe werken als ‘free government agents’ aan de slag. Marloes en Kim zetten het project Ambtenaar van de Toekomst deels voort bij gemeenten.

Dutch Connection
Om het nieuwe werken in de praktijk te brengen hebben Marloes en Kim op 26 mei de hub Dutch Connection gelanceerd om Nederland te upgraden naar Olympisch niveau. Hier werken overheden, bedrijfsleven, zelfstandige professionals, maatschappelijke organisaties fysiek en online samen aan belangrijke maatschappelijke thema’s, zoals onderwijs, bewonersparticipatie en mobiliteit. Deelnemers ervaren zelf hoe het is om vanuit thema’s over grenzen heen samen te werken, waarbij zij tevens digitale vaardigheden leren om dit naast fysiek ook online te doen. Heb jij Olympische ambitie? Sluit je aan: www.dc2028.nl

Open Innovatie Festival Wereldwijd
Het Open Innovatie Festival waarmee eerst de gemeente Amsterdam en vervolgens de gemeente Enschede hun organisatie een 2.0 boost gaven, rolt zich van 29 november t/m 3 december uit over het hele land. Veel gemeenten zijn inmiddels aangesloten, Brabant is hierbij het kloppende hart. Ook vanuit het buitenland sluiten overheden zich bij het festival aan, waarmee het festival dit jaar wereldwijde innovatie bij de overheid gaat bevorderen. Nederland gaat hierbij de concurrentie met het buitenland aan en heeft de ambitie om de prijs voor de beste overheidsorganisatie in de wacht te slepen. Sluit je aan op www.openinnovationfestival.com

Pilots en trainingen
Je kunt erg lang praten over het nieuwe werken, maar Marloes en Kim geloven erg in het starten van kleinschalige pilots om het nieuwe werken zelf te ervaren. Zij begeleiden organisaties in pilots en projecten waarin het Nieuwe Werken, Web 2.0, Kennismanagement en Personal Branding een belangrijke rol spelen.

Daarnaast missen veel ambtenaren momenteel de vaardigheden om de mogelijkheden van de huidige netwerk- en informatiesamenleving voldoende te benutten. Nu de pc het belangrijkste instrument is geworden ter ondersteuning van je werkzaamheden is het van belang dat je er slim mee leert werken. Om in deze behoefte te voorzien geven Marloes en Kim veel workshops en trainingen in digitale vaardigheden en begeleiden afdelingen hoe ze 2.0 tools op een slimme manier voor hun eigen werkzaamheden kunnen inzetten.

Inspiratie
Veel ambtenaren krijgen lichtjes in hun ogen wanneer je ze vertelt over de kansen die het nieuwe werken en web 2.0 hen bieden. Daarom blijven Marloes en Kim inspiratiesessies, presentaties en lezingen verzorgen over het nieuwe werken & web 2.0.

Join us @ Open Innovatie @ Toon je Olympische Ambitie
Email: marloespomp@gmail.com, kimspinder@gmail.com
Twitter: @marloespomp / @kimspinder
LinkedIn: Marloes Pomp / Kimspinder

Speciaal voor gemeenten die overwegen een moderne werkstijl in te voeren is er een workshop ‘Maak kennis met het nieuwe werken’. De workshop wordt georganiseerd door Kim Spinder (Ambtenaar voor de toekomst en Ambtenaar 2.0) en Henny van Egmond (Yolk en voormalige programmamanager Rabo Unplugged). Veel gemeenten zijn zich aan het oriënteren op de kansen die een moderne werkstijl en de nieuwe technologie bieden. Maar wat is het nieuwe werken nu eigenlijk? En wat kan je met de nieuwe technologie allemaal bereiken?

In de workshop beantwoorden we deze vragen en gaan we dieper op de vraag in waarom een gemeente eigenlijk een nieuwe werkstijl zou overwegen en welke stappen nodig zijn om echt aan de slag te gaan. In presentaties worden de verschillende onderwerpen belicht, maar het grootste deel van de workshop ga je zelf actief aan de slag. In totaal kunnen twaalf gemeenten deelnemen. Van elke gemeente mogen twee vertegenwoordigers deelnemen. Ben je zelf actief bezig met dit onderwerp binnen je gemeente, neem dan bijvoorbeeld een manager (HRM, ICT, Facilitair) mee die je graag kennis wilt laten maken en enthousiasmeren voor het nieuwe werken.

Deze workshop wordt gesponsord door Seats2Meet en Mindz.com. Hierdoor is het mogelijk om onze kennis met jullie te delen en samen aan de slag te gaan, zonder een financiële bijdrage te vragen. De workshop vindt plaats op 29 april van 13.00 tot 19.00 uur bij Seats2Meet in Utrecht. We sluiten de workshop feestelijk af met een borrel en hapjes.

• Meld je aan voor deze workshop
• Word lid van de nieuwe werken community

De kloof tussen de politiek en de samenleving is onaanvaardbaar groot. Dat tast het gezag van de overheid aan. De verticaal georganiseerde politieke instituties moeten nieuwe verbindingen met de burgers aangaan. Die opereren niet langs verticale, maar langs horizontale lijnen. De overgang van een partijendemocratie naar een publieksdemocratie is onontkoombaar. Politieke partijen, parlement, media en burgers kunnen ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid die kloof dichten.

Politieke partijen moeten meer gaan opereren vanuit beginselen en waarden. Voor het parlement moet het politieke primaat niet heilig zijn; de kwaliteit van het democratische proces telt evenzeer. Media kunnen de kwaliteit van de meningsvorming op een hoger plan brengen. En burgerschapsvorming verdient nieuwe impulsen. Dat betoogt de Raad voor het openbaar bestuur in zijn advies ‘Vertrouwen op democratie’ dat vandaag is aangeboden aan minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De “andere” kloof
Mensen hebben nog steeds vertrouwen in democratische organen zoals de regering en het parlement. Maar zij hebben veel minder vertrouwen in de mensen en de partijen die in deze instituties een rol vervullen. Deze legitimiteitscrisis wordt volgens de Raad veroorzaakt door een kloof tussen de nog steeds verticaal georganiseerde politiek en de steeds sterker horizontaal opererende samenleving. In zijn advies schetst de Raad een aantal maatschappelijke ontwikkelingen en de wijze waarop de politiek daarop (niet of nog niet) heeft gereageerd, zoals individualisering, technocratisering, de teloorgang van ideologieën, het doorgeschoten marktdenken, de grote betekenis van (nieuwe) media en de mondialisering. De politiek heeft nauwelijks antwoord gegeven op deze nieuwe ontwikkelingen. Daarmee is de politiek onderdeel van het probleem geworden, in plaats van een deel van de oplossing. De politiek dreigt zo volledig los te raken van de samenleving, zegt de Raad. Er is een andere werkwijze, houding en gedrag van politiek en bestuur nodig om het tij te keren.

Politiek vanuit waarden en beginselen
De Raad vindt een ‘gedeeld ideaal van goed leven’ van veel groter belang voor politieke partijen en coalities dan de huidige tot in detail uitgewerkte en doorgerekende verkiezingsprogramma’s en coalitieakkoorden. Burgers (en politici) hebben meer aan een kader dat hen houvast biedt ook bij onverwachte gebeurtenissen, dan aan snel achterhaalde programma’s met allerlei prestatienormen.

Invloed burgers op beleid en besluitvorming aanzienlijk vergroten
De representatieve democratie verdient aanvulling met vormen van participatieve en directe democratie. Het gaat niet alleen om het primaat van de politiek, de kwaliteit van het democratische proces telt evenzeer. De Raad pleit voor differentiatie tussen ‘primaat’ en ‘ultimaat’. Hebben mensen directe invloed gehad bij de beleidsvoorbereiding (primaat van burgers), dan ligt het ultimaat, de besluitvorming, bij de politiek. Heeft de politiek het primaat gehad bij de planvorming, dan kan het ultimaat, bijvoorbeeld via een referendum, bij de burgers worden gelegd. De verticale organisaties moeten niet alleen knopen doorhakken, maar de kwaliteit van het democratische proces dient centraler te staan temidden van beleidskeuzes.

Meer invloed op keuze politieke leiders
Burgers moeten meer zeggenschap krijgen bij het kiezen van politieke leiders en volksvertegenwoordigers. Slechts een zeer beperkt deel van de bevolking is lid van een politieke partij. Partijen zouden zich voor een meer actieve rol van hun sympathisanten open moeten stellen, bijvoorbeeld als het om de samenstelling van kandidatenlijsten en het kiezen van lijsttrekkers gaat. Wat betreft het kiesstelsel wijst de Raad op de voorstellen die door het Burgerforum zijn gedaan. Ook het rechtstreeks door de burgers kiezen van de burgemeester moet opnieuw worden bezien.

Media: nationale Mediaombudsman
De Raad geeft de instelling van een nationale Mediaombudsman in overweging, naast de initiatieven die media zelf al hebben genomen.

Burgerschapsvorming
Naarmate de opleiding van mensen hoger is, is er meer sprake van politiek (zelf)vertrouwen. Maar grote groepen ontbeert het aan kennis over ons staatsbestel. Daarom is het volgens de Raad dringend nodig dat er in het reguliere onderwijs meer aandacht komt voor staatsinrichting en maatschappijleer. Maar ook daarbuiten is burgerschapsvorming gewenst.

Hefbomen
De Raad voor het openbaar bestuur ziet dus verschillende mogelijkheden om de verticale instituties weer te verbinden met de horizontale werkelijkheid. In dit stadium kiest de Raad niet uit die mogelijkheden. Belangrijker vindt hij dat alle betrokkenen bezien of ze de analyse uit het rapport delen. En dat zij uitspreken hun bijdrage aan een betere verbinding te willen leveren. Vervolgadviezen en bestudering van de reacties op dit rapport maken het naar de Raad hoopt mogelijk om te bezien of een gericht advies m.b.t. de ‘hefbomen’ zinvol is.

Discussie over advies
De Raad voor het openbaar bestuur wil graag in discussie over zijn advies ‘Vertrouwen op democratie’. Via de website www.rob-rfv.nl kunnen mensen doorlinken naar een speciale discussiesite. Daar kan men stemmen op stellingen, de aanbevelingen ‘ranken’ of gewoon een reactie achterlaten. Van het advies is ook een verkorte versie beschikbaar. Verder worden in samenwerking met universiteiten discussiebijeenkomsten in het land georganiseerd in de periode medio maart – medio mei. De reacties worden samengevat en aangeboden aan de minister van BZK.

Regelmatig geef ik presentaties over onderwerpen als het nieuwe werken, web 2.0 en innovatie. Mensen raken enthousiast, er komt veel energie los en dan….? Dat antwoord wisselt, maar het komt regelmatig voor dat ik een half jaar later nog een keer gevraagd word om langs te komen. Daarom is het volgens mij tijd voor een plaza waar zp’ers, ambtenaren en organisaties elkaar kunnen vinden, zich verbinden, een dialoog kunnen starten etc.

Om samen een stapje verder te komen is de nieuwe werken plaza vanaf vandaag een feit. Naast de virtuele omgeving kun je dit jaar ook meedoen aan bijeenkomsten over wat het nieuwe werken voor jou betekent, maar ook om het nieuwe werken in de praktijk te ervaren. Zo gaan we met een groep aan de slag om problemen daadwerkelijk op te lossen of om ongevraagd advies uit te brengen.

In maart start bijvoorbeeld een serie bijeenkomsten waarin we de beste ideeën en oplossingen over een bepaald onderwerp naar boven willen halen, waaruit een stevig advies volgt. Het is namelijk echt tijd dat Nederland wakker wordt. Uiteraard publiceren we de resultaten online, zodat een ieder dit kan aanvullen. Denk aan onderwerpen als het rondpompen van geld, het business model van uitgeverijen, ontvolking, overheidscommunicatie en epidemieën, het bouwbeleid, “met de kennis van nu”….over zinloos beleid/producten/diensten van de overheid. Heb jij al een onderwerp? Laat het me even weten!

Doe mee: word lid van de plaza

Wie heeft er 30 mails in zijn inbox staan? Wie heeft er meer dan 300 mails in zijn inbox staan? Bijna alle handen in de zaal gaan omhoog. Wie zit er op LinkedIn? Wie heeft meer dan 500 contacten? Wie heeft een abonnement op meer dan 30 rss feeds? Wie twittert? Sommige mensen kijken elkaar verward aan na de spervuur van vragen van Martijn Aslander. Heb ik soms iets gemist, lijken ze te denken? Gelukkig biedt zijn avondseminar “Slimmer werken, slimmer leven” uitkomst.

Machinebureaucratie

Vroeger waren we gewend om met machines veel handwerk te doen. Van 9 tot 5 stonden arbeiders aan de lopende band als schakeltje van een groter geheel. Dit proces was sterk plaats- en tijdsgebonden. In de fabriek controleerde het management of de arbeiders het werk goed deden en koppelde dit terug aan de directie.

Tegenwoordig werken we met ons hoofd in plaats van met onze handen. Daar weten we eigenlijk nog heel weinig van. De meeste grote organisaties zijn nog steeds ingericht als machinebureaucratie, terwijl we nu in een netwerk en informatiesamenleving leven. We kunnen veel slimmer werken, alleen doen we dat nog niet omdat het ons niet geleerd is. Martijn Aslander belooft het publiek praktische tips te geven om slimmer te gaan werken.

Waarom werken we eigenlijk nog met z’n allen van 9 tot 5 en waarom niet ’s avonds? In de zaal bleken weinig mensen al creatief te zijn om 9 uur ’s ochtends, inclusief mijzelf. Creativiteit is juist van essentieel belang om te blijven innoveren. Wanneer een groep mensen op andere tijden gaat werken, zou dit direct ook het fileprobleem oplossen.

Kennis zit in je netwerk

Het aantal zzp’ers groeit de laatste jaren hard. Zij maken steeds meer gebruik van deze netwerk en informatiesamenleving. Een zelfstandige werkt namelijk niet meer alleen, maar in een netwerk waar ze kennis uitwisselen en waarin niemand de baas is. En als zelfstandige heb je tegenwoordig niet meer nodig dan een laptop en goede koffie. De toegang tot informatie en je netwerk wordt steeds belangrijker dan het bezit van informatie. Sociaal kapitaal is dus steeds belangrijker, ook wel de whuffie factor genoemd:

Wanneer je je kennis deelt, krijg je er veel voor terug. Wanneer je iets goed kunt, wil je anderen graag helpen als het je niet teveel moeite kost. Tijd ruilen voor geld is iets wat we nu steeds doen, maar wat langzaam aan verdwijnt. Steeds vaker vindt waardebepaling achteraf plaats en dat hoeft zeker niet altijd in de vorm van geld te zijn. Sociaal kapitaal staat immers centraal.

Linkedin

In de informatie en netwerksamenleving zijn we in staat om met tools als LinkedIn in kaart te brengen wie jij kent, wie je vrienden kennen en wie de vrienden van je vrienden kennen. Dat was voorheen onmogelijk. Ikzelf heb bijvoorbeeld 132 contacten (eerstegraads) op LinkedIn. Dit geeft mij toegang tot een netwerk van 17,900 tweedegraads contacten en 1,688,600 derdegraads contacten. Zo kun je dus contact leggen met mensen die je niet direct kent, maar die wel in je LinkedIn netwerk zitten.

Kracht van twitter

Twitter speelt een krachtige rol in het opbouwen van sociaal kapitaal. Zo heeft Obama meer dan 2 miljoen volgers. Tijdens zijn verkiezingscampagne lanceerde hij zijn nieuwe verkiezingsposter die binnen 10 seconden door heel Amerika werd verspreid dankzij twitter. Zijn volgers stuurden het bericht namelijk in hun eigen netwerk door. Via twitter kun je eenvoudig kennis delen, hulp vragen en waarde toevoegen. Er zijn veel mensen in beweging en interessant om te volgen bijvoorbeeld buiten je eigen organisatiegrenzen. En ja, jij hebt zelf ook iets te melden!

Leren werken met je hoofd

We moeten nu steeds meer nadenken over dingen in plaats van dingen doen met onze handen. Werken met je hoofd is immers anders dan werken met je handen. Het wordt steeds belangrijker om alle informatie te filteren. Multitasking blijkt niet effectief, je kunt echt maar één ding tegelijk doen. En dat terwijl veel mensen allerlei werkzaamheden door elkaar heen doen. Sterker nog, de meesten van ons doen alles de hele dag door elkaar heen: bellen, mailen, teksten typen, mensen aan je bureau, nadenken etc. De truc is om taken in series uit te voeren, omdat je dan alle concentratie bij één taak hebt die je moet doen.

Tips voor slimmer werken

Een goede manier om informatie te filteren is via RSS. Via RSS kun je instellen welke informatie je krijgt. Met een RSS lezer, bijvoorbeeld Googlereader,  kun je een abonnement nemen op een RSS feed van een website. Informatie van websites die je vaak bezoekt, komt dan automatisch naar jou toe. In het boek 100 lifehackingtips staat uitgelegd hoe je dit moet doen.

E-mail

Martijn Aslander vraagt: “Wie van jullie bewaart alle post, dus ook reclamefolders? Wie gooit er nooit iets weg?” Iedereen lacht en ziet alle uitpuilende krantenbakken voor zich met daarin post van het hele jaar. We gaan duidelijk anders om met onze post dan met e-mail, gezien alle volle mailboxen. Een volle inbox zorgt voor stress. Om van een volle mailbox en de daarbij behorende stress af te komen, kun je het volgende doen:

• Zet allereerst meldingen/pop-ups van nieuwe e-mail uit.
• Bepaal vaste momenten op een dag waarop je mail bekijkt, bijvoorbeeld 11.00 en 15.00 uur.
• Beantwoord mailtjes die je binnen 2 minuten kunt beantwoorden direct. De rest zet je in mappen (je laat dus geen gelezen mail in je inbox staan).
• Maak mappen aan in je mailbox, bijvoorbeeld:
  – nog iets mee doen
  – wachten op antwoord
  – archief
• Maak regels aan in je mailbox. Zo zorg je ervoor dat mail die niet direct je aandacht nodig heeft in een aparte map komt te staan. Denk hierbij aan cc-mails, nieuwsbrieven en social networks (hyves/linkedin/plaxo/twitter). Op een vast moment in de week kun je de mails in deze mappen bekijken.
• Wis alle e-mail die je niet meer nodig hebt!

Zelf heb ik bovenstaande tips opgevolgd. Het geeft erg veel rust wanneer je een lege inbox hebt en ’s ochtends niet direct als eerste je e-mail begint te lezen. Bijna iedereen doet dit. Hierdoor denken de meeste mensen teveel aan dingen die ze nog moeten doen in plaats van nadenken over dingen waar ze eigenlijk mee bezig zouden moeten zijn, zoals innovatie, zodat je ook echt van toegevoegde waarde bent!

Meer over slimmer werken:

• Bekijk het hele seminar van Martijn Aslander Slimmer werken, slimmer leven op video
• In het boek 100 Lifehackingtips (gratis download) vind je uitgebreide instructies om slimmer te werken, zoals het aanmaken van regels in je mailbox en gebruikmaken van RSS.
• Het boek Zen to done (gratis download) is een aanrader om te leren taken in series uit te voeren en slimmer te leren werken.
• Meer slimme tips vind je op de site Lifehacking
• Download de prepublicatie van het boek ‘ het nieuwe werken’ van Dik Bijl

Dansende kinderen, trommelaars, de onthulling van een mozaïek in de Banne, feest in Studio K en flitsende presentaties van de trainees van Amsterdam. Op spectaculaire wijze sloot de Amsterdamse traineepool samen bewoners uit de Amsterdamse wijkaanpak buurten, professionals uit de wijkaanpak, ambtenaren en leden van de netwerksite het project ‘Geef je buurt een gezicht’ af. De trainees voerden dit project uit in opdracht van het programmabureau Amsterdamse wijkaanpak.

Ontdek de kracht van Amsterdam

Doel van ‘Geef je buurt een gezicht’ was om als trainee achter je bureau vandaan te komen, de straat op te gaan en zelf op onderzoek uit te gaan in de wijkaanpak buurten om zo de kracht van de buurt en de bewoners te ervaren. Hoort het niet bij goed ambtenaarschap dat je weet voor wie je het allemaal doet? Uiteindelijk gaven de trainees op basis van deze ervaringen “hun” buurt een gezicht.

Het proces centraal

Vier trainees, waaronder ik, stuurden het project aan. Er werd niet gestuurd op het eindresultaat, maar op het proces. Diverse bijeenkomsten werden georganiseerd om de andere trainees te faciliteren en te inspireren.

Iedereen kreeg de vrijheid om op basis van eigen competities en leerdoelen een bijdrage te leveren aan het project. Het eindresultaat van het project stond dan ook niet vast. Binnen  een vastgesteld kader kregen de trainees alle vrijheid en ruimte om de opdracht zelf in te richten en in te vullen. We vertrouwden erop, door het proces centraal te stellen, dat er mooie resultaten gehaald zouden worden.

De trainees kregen in de buurten hulp van een actieve bewoner om zo een eigen netwerk op te bouwen in de wijk. Daarnaast kon iedereen die geïnteresseerd was zich via een netwerksite op internet bij het project aansluiten. Zo wilden we meer mensen bij het project betrekken en samen kennis delen en nieuwe ideeën ontwikkelen (co-creatie). Inmiddels heeft de site meer dan 100 leden!

De pitch

Op basis van de ervaringen in de buurt bedachten de jonge ambtenaren – alleen, met buurtbewoners, met andere trainees en/of met professionals – een manier om ‘hun’ buurt een gezicht te geven. Vervolgens presenteerden ze hun idee tijdens een pitch aan een jury, die besloot of ze budget kregen om hun idee te verwezenlijken. Uiteindelijk kregen vijf verschillende ideeën een ‘go!’.

Emotionele onthulling in Noord

Stadsdeelvoorzitter Rob Post onthulde op feestelijke wijze een door de trainees gemaakte fotomozaïek in de Banne (stadsdeel Noord). De onthulling vond plaats in buurthuis de Rietwijker in aanwezigheid van vele buurtbewoners, trainees, betrokken ambtenaren bij de wijkaanpak en de stadsdeelvoorzitter. Het resultaat was indrukwekkend en voor sommigen zelfs emotioneel.

Op de foto: Stadsdeelvoorzitter Rob Post en actieve buurtbewoonster Ali de Keijzer

De fotomozaïek is opgebouwd uit foto’s die werden genomen in de Banne. Samen vormen de foto’s het gezicht van vrijwilligster Ali de Keijzer die zich al jarenlang actief inzet voor haar buurt. Naast de vrijwilligster zelf, zullen ook het buurthuis, Ziekenhuis BovenIJ, de bibliotheek in de Banne en het Stadsdeelhuis de mozaïek ophangen. Doel hiervan is niet alleen om een actieve bewoner in het zonnetje te zetten, maar ook om een oproep te doen aan andere bewoners in Noord om zich ook actief in te zetten voor hun buurt.

Verbinders in Zeeburg en Zuidoost

De trainees die actief waren in stadsdeel Zuidoost en Zeeburg hebben actieve bewoners met elkaar verbonden. Bewoners streven vaak dezelfde doelen na, maar kennen elkaar lang niet altijd. Door de inspanningen van de trainees leerden nog meer bewoners elkaars gezicht kennen en konden zij hun krachten bundelen.

In Zeeburg is hiervoor een eerste aanzet gegeven door een groep van 20 a 30 actieve bewoners van de Indische buurt bij elkaar te krijgen. Zij werden benoemd tot ambassadeurs en kregen als missie om meer bewoners in de buurt te bereiken. Tijdens een door de trainees georganiseerde brainstormsessie werd nagedacht over de wijze waarop de ambassadeurs meer bewoners konden trekken naar het Samen Indische Buurtfestival.

Naar aanleiding van deze brainstorm gingen ambassadeurs onder andere met posters bij alle winkeliers van de Javastraat en Sumatrastraat langs. Ook werd hyves actief benut en werd een tamtam voor het buurtfestival georganiseerd om meer bewoners naar het festival te krijgen. De doelstelling was om 1500 bezoekers te trekken, maar uiteindelijk werden dat er naar schatting 1800!

In Zuid-Oost hebben de trainees actief meegedraaid met de activiteiten van de bewoners in de K-buurt. Zij hebben buurtbewoners gefaciliteerd bij verschillende buurtacties, de opening van een collectieve ruimte door Minister Van der Laan, flyeren en kennismaken met bewoners in een hoogbouwflat en het maken van een promotiefilmpje van een voetbaltoernooi. Op dit moment lopen er nog contacten tussen trainees, bewoners, het stadsdeel en voetballer Ryan Babel om in de toekomst een Ryan-Babel-trapveldje in de K-buurt te realiseren.

Kunst op het schoolplein en de muur

In stadsdeel Slotervaart en Bos & Lommer zijn trainees met een kunstwerk in de openbare ruimte aan de slag gegaan. In Slotervaart heeft kunstenaar Ottograph met vmbo-leerlingen van het Westburg College hun grijze en grauwe schoolplein meer kleur gegeven.

In Bos & Lommer loopt nog een project om, in samenwerking met de jongerenraad en woningcorporatie, “de helden van de buurt van toen en nu’ op een muurdoek te drukken en tegenover het buurthuis op te hangen. De trainees ervoeren hoe lastig het is om je plannen op korte termijn in de openbare ruimte te realiseren. Er komen veel verschillende partijen bij kijken en het is moeilijk om deze allemaal met de neuzen dezelfde richting op te krijgen. Jeroen Broeders, stadsdeelvoorzitter van Bos en Lommer, was aanwezig tijdens de afsluiting van het project en gaat samen met de trainees kijken of het alsnog mogelijk is het muurdoek in Bos en Lommer te plaatsen.

Spektakel in Studio K

Op de slotdag stond bewoners, ambtenaren, professionals en geïnteresseerden een interactief programma te wachten, gepresenteerd door Mellouki Cadat, een buurtbewoner uit de Indische buurt.

De trainees vertelden over hun resultaten afgewisseld met spectaculaire drum-, rap- en dansoptredens van de Kids van Amsterdam Oost. Deze muziek- en dansgroep is een initiatief om talentontwikkeling bij kinderen uit Amsterdam Oost te stimuleren. De trainees kwamen via de netwerksite in contact met de Kids van Oost. Met de eindpresentatie van de trainees kregen de kinderen de kans om voor een echt publiek op te treden.

Na de presentaties en optredens aten trainees, professionals, kinderen en buurtbewoners uit de verschillende stadsdelen gezamenlijk en wisselden ervaringen uit. Een mooi moment om elkaar beter te leren kennen en om van elkaar te leren.

Mellouki Cadat, Buurtbewoner Indische Buurt, over zijn ervaringen met het project.

“Geef je buurt een gezicht! Een stelling om warm van te worden. De 24 Amsterdamse trainees hebben het waar gemaakt in de wijkaanpak. Door zich actief te bemoeien met de buurtzaken. Door mensen aan te durven spreken. Door zich ondersteunend en faciliterend naar de bewoners toe op te stellen.”

“Alhoewel hun betrokkenheid bij de wijkaanpak in mijn buurt van betrekkelijke korte duur was, heb ik hun actieve aanwezigheid als een meerwaarde ervaren. Op een aantal punten zoals het organiseren en begeleiden van werksessies voor bewoners en het vormgeven aan een aanpak die door actieve Zeeburgers bedacht werd, hebben zij zeker een verschil gemaakt. Prettig was dat zij duidelijk én wilden ondersteunen én bereid waren om te leren van de ervaring van burgers. Zo ontstond een verrijkende dialoog tussen trainees Rodine, Stijn en wij bewoners.”

“Ambtenaren zijn voor burgers een moeilijke bereikaar groep. Het traineetraject liet zien dat het anders kan. Het resultaat is niet alleen (maar ook wel) het werk van 24 jonge enthousiaste ambtenaren in een leertraject, maar zij hebben de basis gelegd voor een methodische benadering van burgerparticipatie. Ik hoop dat de overige 19.976 Amsterdamse ambtenare daar van leren. Dit klinkt als een grap maar ik meen het. Dit is ook gelijk de challenge voor Amsterdam, de centrale stad en de stadsdelen. Hoe zorg je voor nazorg?”

“Immers, wij hebben ervaren dat vruchtbare samenwerking met ambtenaren kan en loont. Als betrokken burgers willen wij graag op deze weg doorgaan. Wat willen en kunnen de ambtenaren? Hoe breed zijn de marges? En hoe zorg je voor geborgenheid van wat geleerd is in het ambtelijk apparaat? Wordt er en hoe voor overdracht naar andere ambtenaren gezorgd? En hoe duurzaam is dit traject? Mochten deze vragen adequaat beantwoord worden, dan is er een wereld te winnen: een Amsterdam dat leeft, bouwt aan haar toekomst en geeft haar ambtenaren… een gezicht!”

Lees de eerdere blogs over dit project:

• Stel jij je project open voor iedereen?
• Geef je buurt een gezicht

Chris Anderson, auteur van de klassieker The Long Tail, heeft een nieuw (gratis!) boek uitgebracht. In The Long Tail vertelt Anderson dat de verkoop van een enorm aantal nicheproducten ook kan leiden tot een flinke omzet (weinig verkopen van veel).

In FREE beschrijft Anderson dat veel bedrijven meer winst kunnen maken door dingen gratis weg te geven in plaats van door ervoor te laten betalen. Is Free de nieuwe business strategie om bedrijven te redden?

FREE (full book) by Chris Anderson

• Op het blog The Long Tail vind je naast het e-book ook het audioboek

Wat doe je als projectleider wanneer de wethouder bij je komt en een overzicht van alle energielabels van de Amsterdamse gemeentelijke gebouwen wil? Hoe kom je aan deze informatie? En hoe kan een 2.0-werkwijze je hierbij helpen?

In de meeste gevallen stuur je e-mails naar alle gebouwenbeheerders en je belt diverse partijen op. Maar wat doe je als e-mails sturen en bellen niet helpt? Wat doe je als de informatie moeilijk te verkrijgen is en verspreid is over alle diensten en stadsdelen van de stad Amsterdam?

Kenniseigenaar beheert kennis

Via slimme 2.0-tools is het tegenwoordig makkelijker om over organisatiegrenzen heen samen te werken. Binnen de gemeente Amsterdam is daarom gekozen voor een 2.0-aanpak van het project “Energielabels Gemeentelijke Gebouwen”. Uitgangspunt in het project is dat iedere dienst en stadsdeel zijn eigen informatie toevoegt en beheert in plaats van één projectleider. De kenniseigenaar is daarbij zelf verantwoordelijk voor de informatie.

Om hierin te faciliteren is door het Projectbureau ARC in samenwerking met de stadsdelen en gemeentelijke diensten een centrale plek gecreëerd waar iedereen zijn informatie kan toevoegen. Kennis wordt dus gedeeld op één centrale plek in plaats van opgeslagen op de eigen harde schijf. Mensen de gelegenheid te geven om zelf hun kennis te delen, bleek een succesvolle aanpak.

Op de kaart

De informatie die wel beschikbaar was, is vanuit een database met behulp van een mash-up op een kaart geplaatst. Dit was voor veel gebouwenbeheerders een reden om wel direct te reageren: “Dit klopt niet, dat ontbreekt.” Vervolgens konden ze zelf hun informatie wijzigen en aanvullen in een database. Het resultaat op de kaart zie je hieronder:

Met deze kaart is in één oogopslag duidelijk welke energielabels de gemeentelijke gebouwen hebben, doordat ze zijn voorzien van de kleur van het energielabel. Doordat je met de kaart gebouwen met elkaar kunt vergelijken is het een handig hulpmiddel om mensen bewust te maken van het energieverbruik van hun gebouwen. Het help zo in het streven van de gemeente Amsterdam naar een CO2-neutrale organisatie. De aankomende jaren is er aandacht voor de verdere verbetering van de gebouwen.

De kaart wordt de komende tijd verder uitgebreid met relevante informatie voor energiebeheer, zodat er een handige informatiebron ontstaat voor facilitaire medewerkers en vastgoedbeheerders om gegevens op te slaan en met elkaar uit te wisselen.

De kaart is via de onderstaande link te bekijken:
http://www.effacts.com/amsterdam-vg/

Een veelgestelde vraag is: “Hoe pas ik 2.0 nu concreet toe in mijn eigen werk”. Het project “Energielabels Gemeentelijke Gebouwen” is een voorbeeld hoe je een probleem op een 2.0-manier kunt oplossen en hoe je eenvoudig op een 2.0-manier kunt gaan werken: een open systeem waarbij de doelgroep de middelen krijgt om zelf de eigen informatie te beheren zonder afhankelijk te zijn van een centrale beheerder. En het werkt!

Deze blog is ook te lezen op Ambtenaar 2.0 en Digitaal Bestuur

Werken 2.0, het is een steeds vaak terugkerend item binnen de gemeente Amsterdam. Martijn Aslander, lifehacker, geeft zijn visie in een interview met Joris van Heukelom in het Gesprek. Ik raakte erg geïnspireerd en wil het graag met jullie delen!

Martijn Aslander is via twitter te volgen als @resourcerer

Op woensdag 1 april ging ik met een aantal collega’s van de dienst Milieu en Bouwtoezicht (DMB) van de gemeente Amsterdam bij Microsoft kijken hoe zij haar werkplekken flexibel en mobiel heeft gemaakt, de reistijd heeft verminderd en medewerkers de mogelijkheid heeft gegeven om werk en privé beter op elkaar af te stemmen door het werk onafhankelijk van tijd en plaats in te richten. Welkom bij het nieuwe werken waarbij Microsoft bekend staat als één van de voorlopers.

Doordat informatie steeds toegankelijker wordt via internet verdwijnt de noodzaak om elke dag van 9 tot 5 op kantoor te zijn. En door samen te werken in online netwerken kunnen we efficiënter en productiever werken. Bij Microsoft maakt het daarom ook niet uit waar en wanneer je werkt als je de afgesproken resultaten maar haalt. Je kunt dus ’s middags de kinderen ophalen en ’s avonds nog een uurtje doorwerken. Sommige DMB’ers vonden dit idee verademend, anderen vonden dit naïef. “Wie zegt mij dat mijn collega’s er niet de kantjes van af lopen. Er zijn altijd mensen die hier misbruik van maken. We hebben niet voor niets de prikklok”.

Vraagstukken

Het nieuwe werken bevat inderdaad een aantal vraagstukken waar je over na moet denken. Onderling vertrouwen binnen afdelingen en vertrouwen van het management naar de medewerkers toe is hierbij essentieel. Een belangrijke voorwaarde voor het nieuwe werken is dan ook dat managers sturen op resultaat in plaats van fysieke aanwezigheid op kantoor. Microsoft is daarom een speciaal verandertraject gestart met haar managers. Met externe partijen zijn daarnaast prestatie-indicatoren vastgesteld, waardoor de output van medewerkers beoordeeld kan worden.

Medewerkers moeten ook echt de mogelijkheid krijgen om overal te werken. Zo hebben de medewerkers van Microsoft altijd toegang tot het bedrijfsnetwerk, kunnen ze online vergaderingen bijwonen en hebben ze toegang tot relevante informatie die ze nodig hebben voor hun werk. Een P&O’er kan thuis dus ook de personeelsdossiers inzien, uiteraard wel beveiligd.

Medewerkers moeten met het nieuwe werken leren omgaan. In het begin voelen sommigen zich schuldig wanneer ze overdag bij de kapper zitten, het voelt dan alsof je spijbelt. Ook verdwijnt het sociale aspect, waardoor bijvoorbeeld nieuwelingen zich verloren kunnen voelen binnen de organisatie. Microsoft doet daarom veel aan teambuilding en zet buddy’s in. Sommige afdelingen hebben elke week een vast overlegmoment waarbij je in principe bij aanwezig bent.

Verandertraject

Bij de overgang naar het nieuwe werken verhuisde Microsoft naar een nieuw kantoorpand. Het nieuwe werken heeft Microsoft vertaalt naar het inrichten van haar werkplekken. Microsoft biedt multifunctionele werkplekken aan die aansluiten bij de werkprocessen binnen de organisatie. Een medewerker kiest dus zelf welke ruimte het beste past bij de taken die hij op dat moment moet doen. Zo zijn er concentratie plekken, grote tafels met pc’s om samen te werken, speciale ontmoetingsruimtes en goede koffie! Dat laatste sprak alle meegereisde DMB’ers aan!

Microsoft is met haar medewerkers een lang verandertraject ingegaan om samen het nieuwe werken vorm te geven. Microsoft geeft dit dan ook als advies mee aan DMB. “Probeer iedereen er van te voren bij te betrekken. Sommige mensen zijn vanaf moment één dolenthousiast, anderen hebben ernstige twijfels. Deze zorgen moet je met elkaar bespreken, je moet hier namelijk samen doorheen. Onze ervaring leert dat de mensen die de meeste weerstand tonen uiteindelijk vrij makkelijk over gaan, terwijl mensen die het gewoon op zich af laten komen bij het overgangsmoment meer moeite hebben. Op het moment dat je overgaat naar het nieuwe werken, moet je ook met elkaar in gesprek blijven en elkaar helpen bij deze overgang. Het gaat niet om de technologie, maar om de mensen.”